Haber Analiz

İngiltere ve İşçi Partisi


Kemal Söbe/Londra

İngiltere’de 1997-2010 arası 13 yıllık LABOUR (İşçi Partisi) iktidarı dönemiydi. İngiltere’nin son yüz yılına siyaseten damgasını vuran iki büyük parti olan LABOUR ve CONSERVATİVE, belli dönemlerle iktidara geliyorlar. Labour’un 13 yıllık iktidarı döneminde, Irak savaşına girme ve sosyal devletle hiç de uyuşmayan politikalar sonucu, Labour’u kötü bir son bekliyordu. Ve nitekim bu kötü son, Labour’un iktidarı kaybetmesi ve toplum nezdinde gözden düşmesine yol açmıştı hatta Labour’da bazı ayrılmalar ve istifalar oldu, toplumun bir bölümü ”yeni bir işçi partisi kurulmalı” dedi. Blair’in, sol ve halkçı politikalar uygulama ve sosyal devleti (welfare state) daha çok geliştirme yerine, sağ denecek politikalar uygulaması, Irak savaşına girme ve kanunlarda alehte bazı değişiklikle yapması, Labour’u baş aşağı götüren bir yola koydu. Bunun sonucu, Labour’un üst yönetimi aldıkları gizli bir kararla Blair’i istifaya zorladılar. Blair, 10 yıl başbakanlıkta kaldıktan sonra, istifa edip milletvekilliğinden bile ayrılıp evine gitti. Bazıları, Blair’in kendi isteğiyle normal bir şekilde istifa ettiğini düşünüyorlar, ama durum hiç de öyle değildir. Blair istifa etmek zorunda kaldı. Geçenlerde tekrar siyasete ve İşçi Partisi’ne dönmek istediğinin sinyallerini verdi. Labour 13 yıllık iktidarı döneminde çok kan kaybetti ve bunun sorumlusu da Tony Blair’dir. Jeremy Corbyn, radikal sol bir geçmişi olan ve onlarca yıl milletvekili yapmış ve son yıllarda da Labour’un liderliğini yapan ve toplum tarafından sevilen sade ve mütavazi bir kişiliktir. Geçen sene Brexit yapılması, David Cameron’un istifasına, Jeremy Corbyn’in de kendi partisinden güven oyu almamasına yol açmış, Labour liderlik seçimine gitmişti. Ben de Labour’un bir üyesi olarak yüzde altmış denecek bir oyla tekrar Jeremy Corbyn’i lider seçtik. Sosyal devleti daha çok geliştirme ve barışçıl bir dünya politikalarını hayata geçireceğini söyleyen Corbyn, savaş tacirlerini ve savaş isteyenleri rahatsız etmiş olmalı ki, Blair, Irak savaşını savunan ve barışçıl politikalardan uzan biri olarak, birileri tarafından tekrara siyaset sahnesine getirilmek isteniyor.

Muhafazakarlar 2010’dan beri iktidardalar. Son 7 yılda, sosyal devleti (welfare state) bitirmekle ve sosyal yardımları kesmekle uğraştılar. Her ne kadar bütçe açığından ve ekonomik krizlerden söz etseler ve yaptıkları bazı olumsuz değişiklerle bütçedeki açığı kapatmak istediklerini söyleseler de, asıl hedefleri zenginleri daha çok zengin hale getirmektir. Ve son altı yılda holdingler iki misli büyüdüler, toplum ise 15-20 yıl öncesine nazaran fakirleşti. Ücretler aynı ama temel tüketim mallarında fiyatlar yükseldi. Toplumdan gelen tepkiler üzerine Cameron, referanduma gideceklerini söyledi ve yapılan referandumla “AB’den çıkalım” kararı, Cameron ve birçok muhafazakar partiliyi hayal kırıklığına uğrattı. Çünkü böyle bir sonuç beklemiyorlardı.

Labour’un, 13 yıllık iktidarında uğradığı kan kaybına şu an Conservative de eğer bir daha iktidar olursa ve sosyal devleti bitirme konusunda daha çok ileri giderse, uğrayabilir. Ve belki de onlarca yıl iktidardan uzak kalır hatta İngiltere çapında büyük toplumsalkaoslar yaşanılır. Conservative, bence bir süre iktidardan uzak kalmak, Brexit ve olası ekonomik ve toplumsal kaos faturasını Labour’a kesmek istiyor.

Şimdiki durum sadece bir hükümet ve klasik iktidar olma sorunu değil, bir sistem sorunudur. Kapitalizm yaşlandı ve çok taze kana ihtiyaç duyuyor. Bu sene alınan kararla çocuk yardımı olan (child benefit ve child tax credit) 6 Nisan’da sonra doğan çocuklara vermeyecekler. İngiltere gelişmiş bir işçi sınıfına sahip bir ülkedir. İngiliz toplumu büyük ekonomik krizlere alışık bir toplum değildir. Bundan dolayı Consarvative hükümet erken seçim kararı almıştır. Klasik egemen kesimler ve kraliyet ailesi, İngiliz halkıyla karşı karşıya gelmek istemiyorlar. İngilizler eğer büyük ekonomik krizlerle karşı karşıya gelirlerse, ne hükümeti ne de kraliyet ailesini tanırlar, her tarafı yakıp yıkarlar, sistemi bile değiştirirler. İşte bu nedenlerden dolayı 8 Haziran’da erken seçim kararı alındı. Şu an hangi partinin kazanacağını söylemek çok zor ama bence koalisyon çıkabilir.