Köşe yazarları

Köylü Hakları Birleşmiş Milletler’de


Türkiye’den Çiftçi Sendikaları Konfederasyonu’nun da üyesi olduğu dünya çiftçilerinin küresel örgütü La Vi Campesina’nın (Çiftçi Yolu) hazırladığı Köylü Hakları Deklarasyonu şu sıralar Birleşmiş Milletlerde (BM) müzakere ediliyor.

BM çıkardığı birçok sözleşme var: İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, Her Türlü Irk Ayrımcılığının Tasfiyesine İlişkin Uluslararası Sözleşme, Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi, Ekonomik, Toplumsal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi, Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi, Kalkınma Hakkı Beyannamesi, Tüm Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Haklarının Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme ve Çocuk Hakları Sözleşmeleri… Elbette bu sözleşmelerin hepsinde köylüleri de kapsıyor, ancak bunların hiçbiri köylülerin haklarını tek başına yansıtmıyor, haklarını koruyup geliştirmelerine yetmiyor. Köylü Hakları Deklarasyonu bütün bu sayılan sözleşme ve anlaşmalara katkıda bulunmayı da amaçlıyor ayrıca.

Peki, La Via Campesina BM nezdinde neyi veya neleri müzakere ediyor.

– Köylüler ve kırsalda çalışan diğer insanlar ile bağlı oldukları ve geçimleri dayandırdıkları toprak, su, doğa ve yöre arasındaki özel ilişki ve etkileşimi tanıyarak,

* Köylüler ve kırsalda çalışan diğer insanların dünyanın her tarafında, hem geçmişte, hem bugün, hem de gelecekte kalkınmaya, dünyanın tüm bölgelerinde gıda ve tarımsal üretimin temeli olan biyolojik çeşitliliği koruma ve iyileştirmeye, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerini de içerecek şekilde kabul edilmiş uluslararası kalkınma hedeflerine ulaşmakta birinci derecede önemli olan gıda egemenliğini güvence altına almaya olan katkılarını da tanıyarak,

* Köylüler ve kırsalda çalışan diğer insanların yoksulluk ve yetersiz beslenmeden orantısız biçimde zarar görmesinden endişe duyarak,

– Köylüler ve kırsalda çalışan diğer insanların ekolojik bozulma ve iklim değişikliğinin sırtına yüklediği ağırlıktan zarar görmesinden de endişe duyarak,

* Dünyanın her tarafında köylü nüfusun yaşlanması ve gençlerin teşvik eksikliği ve kırsal hayatın zorlukları nedeniyle gittikçe artan bir şekilde sırtını tarıma dönmesinden ayrıca endişe duyarak,

* Her sene gittikçe artan bir sayıda köylü ve kırsalda çalışan diğer insanın toprağından tahliye ve zorla yerinden edilmesinden kaygı duyarak;

* Köylü kadınlar ve kırsaldaki diğer kadınların, ekonominin parasallaştırılmamış sektörlerindeki emeklerini de içerecek şekilde, ailelerinin ekonomik idamesinde önemli bir rol oynadığının ancak sıkça toprak mülkiyeti ve kullanım hakkından, toprağa eşit erişimden, üretken kaynaklardan, finansal hizmetlerden, bilgiden, istihdamdan ve sosyal korumadan mahrum edildiği gerçeğine vurgu yaparak;

* Toprak, su, tohum ve diğer doğal kaynaklara erişimin kırsal topluluklar için gittikçe artan bir şekilde zorlaştığını tanıyarak ve üretken kaynaklara olan erişimin iyileştirilmesinin ve uygun bir kırsal kalkınmaya yatırımın önemine vurgu yaparak;

Köylü Hakları Deklarasyonu’nu hazırladı ve müzakereye taşıdı.

La Via Campesina’nın BM’de müzakereye açtığı deklarasyon 27 ana başlıktan oluşuyor ve her ana başlığın ona yakın alt başlığı var.

Çiftçi Sendikaları Konfederasyonu bu 27 ana başlığı alt başlıklarıyla bir dosya haline getirmiş. BM Türkiye Daimi temsilciliğine, TBMM İnsan Hakları Komisyonuna ve Dış İşleri Bakanlığı’na ulaştırmış. Bu müzakerede Türkiye olarak olumlu oy kullanmalarını talep etmiş.

ÇİFTÇİ-SEN söz konusu deklarasyonu Türkiye’de tartışmaya açacak. Hepimizin bu güzel mücadeleye omuz vermemiz gerekiyor. Unutmayalım, insanlar haklarıyla insandır.